تحلیل جغرافیای سیاسی شباهتها و تفاوت های قوم تالش در دو سوی مرز

قسمتی از متن پایان نامه :

تالشستان بیه پیش و بیه پس

گیلان بیه پس و گیلان بیه پیش تقسیم بندی های طبیعی و سیاسی دارای اشتهاری می باشد که  خصوصا در دوره ی صفویه رواج داشت و بر اساس رود سپید رود انجام گشته و سرزمین های شرق سپید رود را بیه پیش و سرزمین های غرب آن را بیه پس نامیده اند در همین دوره از استعمال نام واژه توپونومیک تالشستان نیز آگاهیم.کلمه تالشستان دست کم از دوره صفویه رواج داشته(از حدود پانصد سال قبل)این کلمه عموما برای مناطق کوهستانی مشرف بر جلگه گیلان به کار می رفته می باشد که خارج از حکومت تالش بوده اند، و در منطقه تاریخی بیه پس و بیه پیش قرار داشته می باشد منطقه ای که طبق منابع دوره صفوی بین تنکابن تا فومنات  می باشد ما در کتب تاریخی با ترکیب های تالشستان فومن، تالشستان لاهیجان، تالشستان بیه پیش ، تالشستان خرگام و دیلمان و گرجیان و گلیجان و سمام ؛ طالشستان کهدم،طالشستان رانکوه و…. برخورد می کنیم.

 

عبدالفتاح فومنی می نویسد:

«شیرزاد ماکلوانی در طالشستان فومن خروج کرده،پسری را از طالش فومن به هم رسانیده سلطان محمود خان لقب داده  به پسری جمشید خان برداشته، از گیل و طالش فومن موازی ده هزار آدم یرقدار، تفنگچی  و کماندار در ظل رایت فتح آیت او از روی ارادت و طرفداری جمع شدند»(فومنی، 1349، 79).

با در نظر داشتن اینکه فومن منطقه ای وسیع بوده در آن وقت مرکز حکومت بیه پس بوده و از شرق به ناحیه کهدم و سپید رود متصل بوده  و از کاربرد ترکیب تالشستان کهدم هم آگاهیم پس کل منطقه کوهستانی بیه پس را تالشستان می نامیدند.

جای دیگر می خوانیم:

«و صباح روز دیگر شاه عباس امر نمود قورچی باشی و قنبر سلطان کوزبنو کلو و شیخ احمد آقای میرغضب به اتفاق حسین خان حاکم کهدم و اغورلو سلطان چگینی  و نعمات الله سلطان صوفی و شرف خان حاکم تنکابن به طالشستان بیه پیش در آمده تالش کولی و جماعت یاغی را به دست آورده بیاورند حسب الفرمان عساکر به جهت تنبیه و تعذیب مخالفان روانه ی مملکت بیه پیش شدند و قورچی باشی به اتفاق سرداران سپاه به لاهیجان نزول نموده مقرر فرمود که تمامی عساکر پیاده در جنگل ها و جبلها ترددات کرده مادام که طالش کولی و مخالفان به دست درنیایند آرام و خورد برخود حرام دانند و کوشش موفور درمورد تسخیر یاغیان به تقدیم رسانند. حسب الفرمان عساکر تا یک ماه که تفحص و تجسس می نمودند و در پیروی مخالفان ساعی بودند و به هیچ نوع راه به منزل مقصود نبردند و اثری ظاهر نمی گردید تا آنکه قورچی از لاهیجان به دیلمان رفته در مرداد ماه قدیم و شهر رجب المرجب سنه ثلث و الف شیخ احمد میرغضب را طلبیده و مقرر نمود قتل عام را شعار خود کند آن مظهر قهر الهی که در بی رحمی و سفاکی دلیر و معروف بود در طالشستان خرگام و دیلمان و گرجیان و گلیجان و سمام شمشیر خون آشام از نیام کشیده و قتل به افراط نموده بر اناث و ذکور آن به ظاهر بنیاد و باطن ابقا نفرمود و چندین مومن و مسلمان و عجزه و بیچارگان به فرموده آن مطرودان درگاه ایزدی شربت شهادت چشیدند و الاخر طالش کولی در جنگل سمام پشت به دست سهراب بیک ملازم حسین خان کهدم گرفتار شده و کیا جلال الدین محمد به دست سهراب بیگ به ضرب شمشیر ملازمان نعمت الله صوفی به قتل رسید»(همان، 165).

در این متن عبدالفتاح آغاز صراحتا و به گونه کلی از تالشستان بیه پیش سخن می گوید و بعد به صورتجزئی از نواحی تالشستان خرگام و دیلمان و گرجیان و گلیجان نام می برد که با در نظر داشتن پراکندگی و وسعت این نقاط و همچنین کاربرد ترکیبات تالشستان رانکوه و تالشستان لاهیجان به ما نشان می دهد کل منطقه کوهستانی بیه پیش نیز به تالشستان معروف بوده می باشد.از آن چیز که در مورد تالشستان بیه پس و بیه پیش آمد نتیجه می گیریم کل کوهستان های استان گیلان فعلی  روزگاری با نام تالش اشتهار داشته می باشد.

شاهد دیگر این مدعا این جمله می باشد:

«معصوم بیگ تمام ولایت بیه پیش از گیل و تالش را به سلاطین و امرا قسمت نموده به تخت لاهجان رحل اقامت انداخته و…»(فومنی، 1347، 27) یعنی تمام ولایت بیه پیش بر دو قسم بوده گیل یا جلگه گیلان و کوهستان که با نام تالش شناخته می شده می باشد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوال 1:

شباهتهای و تفاوتهای جغرافیای سیاسی قوم تالش در سوی مرز چیست  و تحولات جغرافیای سیاسی ِاین قوم را به چه سمتی سوق می دهد ؟

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

سوال 2:

فضای فرهنگی و سیاسی متفاوت در دو سوی مرز چه تغییرات هویتی را موجب گشته می باشد؟

در این پایان نامه ضمن کوشش برای پاسخگویی به دو سوال اصلی فوق کوشش خواهد گردید به پرسشهایی نظیر آن چیز که در ذیل می آید پرداخته گردد:

تقسیمات جغرافیای سیاسی منطقه تالش در دو سوی مرز چیست ؟بسته شدن و باز شدن مرز در دوره های مختلف تاریخی چه تاثیری بر مراودات فرهنگی اقتصادی تالشان دو سوی مرز داشته می باشد ؟هم گرایی فرهنگی و مذهبی تالشان جمهوری آذربایجان با ایران چه تاثیری بر روابط ایران و جمهوری آذربایجان دارد؟ منطقه شمالی تالش چه اهمیت استراتژیکی برای ایران ، آذربایجان و ارمنستان در قفقاز جنوبی دارد؟ تفاوتها ی ایجاد شده بر اثر جدایی سیاسی در منطقه تالش چه تاثیری بر گرایشات تالش ها در دو سو دارد.

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه